برهان نیستند که با برهان اثبات بشود فلان، اینها اصحاب بیانند که دلشان مى خواهد یک بیان قشنگى بکنند، اینها ادراک نمى‌کنند ماعداى این جا را. ولهذا آیات را تأویل مى‌کنند به فکر خودشان به همین زندگى حیوانى دنیایى، منتهى این زندگى بى‌طبقه، مرفه و این که همه‌شان یک جور باشند و اینها، اگر امکان داشته باشد.

اسلام درست شناخته نشده است

و باید گفت که اسلام بدا غریبا و هنوز هم غریب است. از اول تا حال اسلام غریب بوده است و کسى اسلام را نشناخته است. آن عارف، اسلام شناسى را به آن معانى عرفانى، آن معانى غیبیه مى‌داند، آن آدمى هم که حالا پیدا شده است و این اشخاصى هم که حالا در مجلات و اینها چیز مى‌نویسند، اینها هم اسلام شناسى را عبارت از این مى‌دانند که حکومتش چه جورى باشد و تربیتش و ظاهرش و عدالتش چه جور باشد و - عرض مى‌کنم که - همین که به یک زندگى مادى طبیعى رسید غایت اسلام حاصل است. اسلام غایتش این است که همین زندگى مرفه حیوانى باشد مثل سایر حیواناتى که در کوهستان‌ها مى چرند و به هم کار ندارند و هر کدام علف على السواه مى خورند و مثل آن انسان‌هائى که مثلا مى‌گویند در اول‌ها بوده است و همه از ماهى‌ها على السواء مى‌گرفته‌اند و از دریاها ماهى مى‌گرفته‌اند و از بیابانها آهو مى‌گرفته‌اند و یا حیوانات دیگر رامى‌خورده‌اند و به هم کارى نداشته‌اند آن مرتبه اعلائى بوده است که داشته اسلام، دنبال این است که آن را پیدا کند. اسلام آمده است و سایر مکاتب الهى آمده‌اند که مردم را برگردانند به آن جور که زندگى یک زندگى مرفه حیوانى باشد، آن جا با ماهى دریا زندگى مى‌کنند، این جا با مرغ و ماهى! اما زندگى مرفهى باشد و - عرض مى‌کنم - عبا و کلاه انسان و علف انسان درست باشد. ماعداى معارف الهیه، ماعداى این عالم، مافوق این طبیعت، ادراک این را نمى‌توانند بکنند که مافوق این طبیعت چى هست، یک عالمى است، چه جور عالمى است؟ نمى‌توانند ادارک بکنند، وقتى نتوانستند ادراک بکنند چه بکنند؟!

هشدار به اعتراضات‌

بنابراین شما آقایان که مشغول به تحصیل علوم هستید نه آنها حق دارند به شما بگویند که، بر حسب واقع این کسى که اسلام را مى شناسند و مى‌داند که اسلام چى هست، نه حق مى‌دهد به آنها که بگویند آن ریش و عمامه‌ها به درد نمى خورد و این درس‌ها به درد نمى خورد (این براى این است که اسلام را نشناخته‌اند) و نه شما حق دارید که بگوئید که این معانى معرفت و این - عرض مى‌کنم که - معارف الهیه، اینها دیگر چى است؟ (این هم براى این است که اگر یک همچنین چیزى بگوئید شما هم مثل آنهاهستید) و نه حق دارید که هر دو دسته، حرف‌هایى که اینها (دسته سوم) مى‌زنند که باید رفع ظلم بشود و عرض مى‌کنم که عدالت بسط پیدا کند، تخطئه کنید، براى اینکه همه اینها هست، محصور نیست اسلام به اینها، اسلام انسانى مى‌سازد عدالتخواه و عدالت‌پرور، صاحب اخلاق کریمه،